Nieuws
Overwegingen rond de inzet van re-integratie en de claimaanvraag bij langdurig zieken
Dit artikel is geschreven op 26-4-11
UWV heeft enig zicht op wat zich in de eerste twee ziektejaren afspeelt bij werkgevers, via de re-integratieverslagen over werknemers die een aanvraag doen voor de WIA-claimbeoordeling. In dit re-integratieverslag staat beschreven welke activiteiten ondernomen zijn om de werknemer te re-integreren, bij de eigen danwel een andere werkgever. UWV is verantwoordelijk voor de toetsing van de re-integratieverslagen. Pas nadat UWV heeft geoordeeld dat de re-integratieinspanningen van werkgever en werknemer voldoende zijn geweest, kan de claimbeoordeling plaatsvinden. Is dit onvoldoende, dan wordt de claimbeoordeling uitgesteld, maar moet intussen de re-integratie worden opgepakt en dient de werkgever – indien deze zich onvoldoende heeft ingespannen – het loon door te betalen.
Ondanks dat UWV door deze toetsing enige inzage heeft in de re-integratieinspanningen in de eerste twee ziektejaren, is het tweede ziektejaar voor UWV deels nog een black box. Dat heeft tot gevolg dat er nog een aantal onzekerheden zijn rond de ontwikkeling van de WIA.
Zo is onduidelijk hoe het precies komt dat het aantal claimaanvragen sinds de start van de WIA in 2006 ongeveer gehalveerd is. (Inmiddels is overigens sprake van een duidelijke stijging in het aantal WIA-claimaanvragen). De vraag is waar de mensen blijven die voorheen een WAO-aanvraag deden, maar onder het WIA-regime geen claimaanvraag doen. Ook is nduidelijk of het niet aanvragen van een WIA-uitkering betekent dat er sprake is van afstel of uitstel. Misschien komen de mensen op termijn alsnog in de WIA doordat de gezondheidsproblemen verslechteren. De afname van het aantal aanvragen kan verschillende oorzaken hebben. Duidelijk is dat de verlenging van de wachttijd voor een arbeidsongeschiktheidsuitkering van één naar twee jaar, gelijktijdig met de invoering van de WIA, een rol speelt. Op welke wijze weten we niet precies. De verlenging van de wachttijd zou dan moeten leiden tot een grotere mate van herstel in de loop van het tweede ziektejaar – hoewel onder de WAO slechts een klein deel (12%) van de nieuwe instromers binnen één jaar herstelde en de uitkering weer verliet. Misschien vormde de WAO destijds echter te veel een fuik, met een te hoge beëindigingdrempel.
Een andere mogelijkheid is dat de langdurig zieken wel gezondheidsproblemen houden, maar desondanks re-integreren en een WIA-claimbeoordeling overbodig wordt geacht. Ook is mogelijk dat de functie en/of aanstellingsomvang wordt aangepast, zonder een beroep te doen op een arbeidsongeschiktheidsuitkering die het verlies in inkomen compenseert. UWV heeft kortom behoefte aan meer inzicht in de overwegingen om al dan niet een claimaanvraag in te dienen. Dit hangt deels samen met de overwegingen ten aanzien van re- integratieinspanningen. Daarnaast leeft bij UWV de vraag in hoeverre er ‘rek’ zit bij werkgevers in het in dienst houden van mensen met een arbeidsbeperking en de rol die de conjunctuur daarbij speelt. Zo neemt bijvoorbeeld het aantal WIA-claimaanvragen toe sinds het begin van de economische recessie (eind 2008).
Onderzoek: diepte-interviews onder dertig werkgevers
Door het uitvoeren van diepte-interviews met werkgevers wenst UWV nader zicht te krijgen op het type overwegingen dat een rol speelt bij de re-integratieinspanningen en bij het aanvragen van een WIA-claimbeoordeling. Om dit inzicht te verkrijgen heeft UWV aan de bureaus AStri en APE de gezamenlijke opdracht gegeven om dertig diepte-interviews te houden binnen een groep werkgevers die recent te maken hebben gehad met langdurig zieke werknemers.
Het onderzoek dient inzicht te verschaffen in twee centrale onderzoeksvragen:
- Welke overwegingen spelen voor werkgevers een rol bij de re-integratieinspanningen en bij het aanvragen van een WIA-claimbeoordeling, met betrekking tot werknemers die na 12 maanden nog niet volledig het werk hervat hebben?
- In hoeverre zijn de afwegingen gevoelig voor factoren buiten de langdurig zieke werknemer om, zoals de bedrijfseconomische situatie, de conjunctuur in het algemeen en het vollopen van aangepaste werkplekken?
Doel is om middels de interviews inzicht te krijgen in de mechanismen achter de gedragingen rond re-integratie en claimaanvraag. Hiervoor zijn de respondenten geselecteerd op diversiteit, zodat zoveel mogelijk verschillende meningen, ervaringen en omstandigheden aan bod zouden komen.
Bron: Bureau AStri
