Nieuws
Nederland wordt grijzer en zieker
Dit artikel is geschreven op 19-4-11
Staatssecretaris Paul de Krom (SZW) is zeer te spreken over de effecten van de Wet Werk en Inkomen naar Arbeidsvermogen (WIA). Dat blijkt uit de evaluatie die de staatssecretaris onlangs naar de Tweede Kamer stuurde. Maar is die euforie bij SZW wel terecht? Een nadere bestudering van de cijfers door Jos Widdershoven van Ravestein & Zwart laat een heel ander beeld zien.
Vooropgesteld, met de komst van de WIA is het aantal langdurig zieken gedaald. De keuringen zijn strenger en de werkgever moet extra moeite doen om zijn zieke werknemer emplooi te bieden. Een groot verschil met het afvoerputje van langdurig zieken: de WAO. In 1990 concludeerde premier Ruud Lubbers al dat ‘Nederland ziek is’, maar het hoogtepunt werd pas in 2002 bereikt. Ruim 800.000 mensen in de WAO en nog een hoop Wajongers en andere arbeidsongeschikten zorgden ervoor dat ongeveer één miljoen Nederlanders inactief waren door ziekte. Dat was toen 12,8 procent van de beroepsbevolking.
Groeistuip
Zoals gezegd kelderde dit percentage na de invoering van de WIA. Tegelijkertijd blijft het aantal WIA-uitkeringen stijgen. Op zich normaal bij een nieuwe regeling. Die groei moet zich op een gegeven moment wel stabiliseren. Dat gebeurt echter niet: in 2007 kwamen er 19.000 extra WIA-uitkeringen bij, in 2008 nog eens 22.000. In 2009 leek stabilisatie op te treden met 23.000 extra uitkeringen, maar in 2010 wordt het weer erger: 27.000 extra WIA-uitkeringen. Het totaal komt daarmee op 110.000 uitkeringen voor de WIA. De staatssecretaris is in zijn nopjes met het feit dat minder mensen volledig arbeidsongeschikt (IVA) zijn dan gedeeltelijk (WGA), maar juist de IVA steeg het afgelopen jaar extra hard; van 20.000 naar 28.000. Een groeistuip van 40 procent.
Een dalende lijn
Deze cijfers zijn extra verontrustend vanwege het feit dat de beroepsbevolking het afgelopen jaar voor het eerst daalde. Minder actieven die moeten betalen voor meer (gedeeltelijk) inactieven. Nederland wordt behalve grijzer ook nog zieker. Kijken we naar de cijfers, dan steeg de WIA als percentage van de beroepsbevolking de afgelopen jaren gemiddeld met iets meer dan 0,25 procentpunt. Laat die 0,25 procent dan de stijging zijn die te maken heeft met het invoeren van de nieuwe wet. Hoe kan het dan dat de stijging in 2010 plotseling 0,35 procentpunt is? Er valt pas iets te juichen als deze rechtergrafiek horizontaal loopt, of nog liever: daalt.
Vloedgolf
Het is overigens niet ondenkbeeldig dat er binnenkort nog meer WGA-uitkeringen bijkomen. Onlangs verzocht de International Labour Organisation (ILO) het kabinet om de WIA aan te passen. Volgens de arbeidersorganisatie is de regel dat een werknemer meer dan 35 procent arbeidsongeschikt moet zijn voordat hij gebruik mag maken van de WGA, in strijd met een door Nederland geratificeerd ILO-verdrag. De Krom legt deze kritiek voorlopig naast zich neer, maar de Tweede Kamer buigt zich nog over deze kwestie. Als De Krom de wet moet aanpassen, dreigt een vloedgolf van arbeidsongeschikten. Nu verdwijnt een op de drie aanvragen direct in de prullenbak omdat de werknemer minder dan 35 procent arbeidsongeschikt is. Die vlieger gaat dan niet meer op.
Wat denkt u?
Waar is de WIA-stijging aan te danken? Wordt er minder streng gecontroleerd door keuringsartsen? Of hebben werkgevers nieuwe mazen in het systeem ontdekt om mensen sneller in de WIA te laten instromen?
Bron: Ravestein & Zwart
