Nieuws

FNV wil onafhankelijke werknemersarts naast bedrijfsarts

Dit artikel is geschreven op 25-3-10

De bedrijfsgezondheidszorg moet op de schop. De bedrijfsarts zou voortaan meer de rol van organisatieadviseur moeten vervullen. Daarnaast zou er een nieuw type arts moeten komen: de werknemersarts, onafhankelijk en uitsluitend voor de begeleiding en behandeling van zieke werknemers. Dat idee lanceerde FNV-bestuurder Leo Hartveld vanmorgen op een bijeenkomst van het Europees Vakverbond in Amsterdam over de positie van bedrijfsartsen.

De FNV constateert dat door marktwerking de positie van de bedrijfsarts als vertrouwenspersoon voor de werknemer is uitgehold. Leo Hartveld: “Al diens werkzaamheden worden immers betaald, via een contract, door de werkgever. Daarnaast zijn bedrijfsartsen steeds meer in de rol gedrukt van ziekteverzuimcontroleurs.”

Wantrouwen
Volgens Hartveld is er nogal eens sprake van wantrouwen bij werknemers: “Zij zien bedrijfsartsen te vaak als verlengstuk van de afdeling personeelszaken of directiekamer. En vaak blijkt dat ook terecht.”
In zijn toespraak stelde Hartveld voor, de positie van bedrijfsarts af te bakenen tot die van “organisatieadviseur op het gebied van de arbeidsomstandigheden: Hij houdt zich bezig met zaken als risk-assessment, uitvoeren van onderzoek op groepsniveau, het ontwikkelen van een goed preventiebeleid etc.”

Huisarts
De FNV bepleit de introductie van een arbo-arts of werknemersarts, die niet betaald wordt uit een contract met de werkgever, maar net zoals andere artsen uit de ziektekostenverzekering. Hartveld: “Wij denken dat het goed is wanneer de arbo-werknemersarts wordt geposteerd in de directe nabijheid van de huisarts. Immers, veel zieke werknemers komen met werkgerelateerde klachten ook op het spreekuur van de huisarts. Die moet, in geval van werkgerelateerde klachten, direct kunnen doorverwijzen naar een werknemersarts.”

Reactie Reijer Pille, directeur Falke & Verbaan
Wij zien deze ontwikkeling al een tijdje aankomen en signaleren dit ook in onze opleidingsprogramma’s.
Wij zien dat er enerzijds een duidelijke behoefte is aan een bedrijfsarts-adviseur die werknemer en management adviseert. Daarnaast zijn er ook steeds meer artsen die weliswaar bedrijfsarts zijn, maar geen individuele begeleiding meer doen van werknemers. Zij adviseren en coachen alleen nog (HR)management en leidinggevenden op gebied van arbeid, verzuim en gezondheid. Anderzijds zijn er ook artsen die zich richten op de individuele preventieve en soms ook curatieve zorg. Dat deze laatste ook betaald kunnen worden vanuit de zorgverzekering is in feite al mogelijk en wordt door Pieter Rodenburg, voorzitter van de NVAB, al min of meer gepropageerd.

Het is echter zeer de vraag of wij deze verschillende rollen middels nieuwe wetgeving moeten gaan verankeren. In de meeste gevallen hebben werknemer en werkgever juist voordelen bij de combinatie. Daar waar specialisatie optreedt, is dat gewoon een gevolg van een veranderende vraag en dat hoort bij normale marktwerking. Macro-economisch zal een wettelijke opsplitsing leiden tot een nieuwe golf van medicalisering, meer kosten en meer artsen, dus nog meer kosten. Ook is het een terugkeer naar de situatie van vóór 1994 toen de ZW geprivatiseerd werd en naar een situatie die in ons omringende landen wel gebruikelijk is. Alleen die kijken daar vaak met jaloezie naar het Nederlandse model.

Laten we verder nuchter blijven en de recente incidenten rond privacyregels en enkele uitspraken van rechters over onzorgvuldige artsen niet beschouwen als een trend of een aanwijzing dat dingen structureel niet goed gaan. De dagelijkse praktijk is namelijk veel positiever. Opvallend is echter dat de kritiek zich vaker richt op arbodiensten dan op zelfstandige bedrijfsartsen. Misschien is het een verstandige zaak als arbodiensten bij zichzelf eens nagaan hoe dit komt.

Dat er volgens sommigen (waaronder ook NVAB-leden) sprake is van doorgeschoten marktwerking, heeft niets met de veronderstelde problemen rond bedrijfsartsen te maken, maar veel meer met de gevolgen van de prijsdumping door bepaalde arbodiensten en de wijze waarop (Europese) aanbestedingen voor arbodienstverlening plaatsvinden. Dit leidt in veel gevallen tot slechte kwaliteit van dienstverlening. De vakbeweging en ondernemingsraden hebben hier wel degelijk invloed op en zeker ook in kader van de Maatwerkregeling die sinds 2005 van kracht is en waar de OR en de directie overeenstemming moeten bereiken over de inzet van (zelfstandige) bedrijfsartsen, omdat een arbodienst niet langer verplicht is. Het FNV laat deze mogelijkheid tot invloed (op onder andere de inzet van de bedrijfsarts) via de ondernemingsraden vrijwel volledig onbenut.

Falke & Verbaan