Nieuws

2008: Het jaar van de BM (Betrokken Medewerker)

door: Jens Pas

In 2007 was het buzz-word van de bedrijfswereld innovatie. Ik vermoed dat het managementadagium voor 2008 “De Betrokken Medewerker” zal zijn, of een ander wellicht beterbekkend begrip dat dezelfde lading dekt. De Betrokken Medewerker, zeg maar de BM, is die medewerker die echt om zijn job geeft, die fier is op zijn werk en zelfs op zijn bedrijf. Hij (en ook zij natuurlijk) denkt na, verbetert wat moet verbeterd worden en helpt actief zijn of haar bedrijf om zijn objectieven te bereiken.

Dit zou een evidentie moeten zijn maar dit is het niet. Studies tonen aan dat minder dan de helft van de medewerkers zich actief inzet en echt begaan is met zijn werk. Sommigen maken gewag van meer dan 70% onverschilligheid. Je leest zelfs dat er medewerkers zijn die hun bedrijf actief tegenwerken. Los van de accuraatheid en representativiteit van al deze studies kan ik alleen beamen dat ik inderdaad onverschillige werkende mensen ken. Dit staat in schril contrast met de eerste werkdag, waarop zowat iedereen vol interesse en zelfs trots naar zijn nieuwe job vertrekt.

Waarom zou in 2008 plots de “Betrokken Medewerker” centraal staan? Omdat we gemerkt hebben dat innovatie, de hype van 2007, alleen werkt met betrokken mensen.
In 2007 zijn we met z’n allen gaan innoveren. We leerden creatief denken, volgden workshops, organiseerden brainstorms en probeerden nieuwe technologie te combineren met ons eigen vak. Maar stelde u ook vast dat veel van de brainstormtijd nergens toe leidde? Of merkte u dat het zorgvuldig nieuwe trend- en marktgeanalyseerde idee uiteindelijk door niemand gekocht werd?

Aan zowat alle echte en succesvolle innovaties, die van 2007 en alle eeuwen daarvoor, ligt een gek aan de basis. Iemand die zo zot was van zijn werk dat hij zich door niets of niemand liet tegenhouden om datgene te maken waar we vandaag allemaal van genieten: de gloeilamp, sprekende film, de computer, de Aspirine, CT-scans, SMS, de zakloze stofzuiger, de Ipod. Het parcours dat deze gekken aflegden was nooit rechtlijnig – denk aan de Post-It die het gevolg van slecht ontwikkelde lijm was – maar ze bereikten allemaal een doel als gevolg van een niet aflatende motivatie.

Gekken zijn in businesstaal Betrokken Medewerkers. Mensen die bekommerd zijn om wat ze doen, voor wie ze het doen en hoe ze het doen. Bij Toyota worden er gemiddeld 46 ideeën per medewerker per jaar geïmplementeerd in hun auto’s. Andere constructeurs komen aan 0,16.

Sumantra Ghoshal wist al in 1999 dat de “smell of the place” bepalend was voor het gedrag van mensen, arbeiders, bedienden, directie. Beeldt u zich in New York, London, Calcutta of dichter bij huis Brussel of Amsterdam in. Op een terras temidden van het drukke verkeer op een warme zomerdag. Beeldt u zich diezelfde zomerdag in ergens in de natuur, de bossen, de hei, de bergen, aan zee (maar niet op een overdruk strand). Een ander gevoel overkomt u, een ander gedrag vertoont u. U bent nochtans dezelfde gebleven.

Onze huidige kijk op bedrijfsbeleid is zoals een zomerdag in een drukke hoofdstad. Gestresseerd, vol geïrriteerde mensen, lawaai, verwarring, chaos, ook al staan er verkeerslichten en weet iedereen aan welke kant men moet rijden.
We leiden onze bedrijven volgens de thema’s Gehoorzamen (volg de regels), Controleren (rapporteer), Contracten (beschrijf de afspraak gedetailleerd) en Begrenzen (we volgen de bedrijfsmissie). Deze stijl vernietigt betrokkenheid en dus ook innovatie.
Maar wat gebeurt er als gehoorzaamheid overbodig wordt omdat er discipline is? Of als de bedrijfsmissie ons inspireert om vragen te stellen? Dan ontstaat er een context waarin we de belangstelling voor de job, de betrokkenheid en de passie voor het werk, die er op dag 1 al was, verder kunnen ontwikkelen. Dan ontstaat er een echt innovatiepotentieel. Dan zal al die nieuwe wonderlijke technologie die ons ook dit jaar deed verbazen, aangewend worden voor oplossingen waar uw klanten Wauw zullen tegen zeggen. En zeg nu zelf, is het dat niet dat we willen? Of bent u al blij als ze niet naar de concurrentie gaan lopen? Staat u morgen op met het idee van “het valt eigenlijk nog mee”? Of kijkt u echt uit naar wat de dag zal brengen?

De BM is geen “valuable asset”. Vergeet slogans als “People are our important assets”. Mensen zijn geen eigendom van uw organisatie. Als mensen uw meest waardevolle assets zouden zijn, dan zou u ze niet elke dag door dat risicovolle verkeer naar huis durven laten gaan. En het zijn al helemaal geen Human Resources. Mensen zijn geen machines die u kunt optimaliseren zoals uw productie-installatie. Als postbodes geen postbodes meer zijn, maar een fietsend uniform dat papier in uw brievenbus stopt, dan is het logisch dat de mens in dat uniform afhaakt. Dito treinconducteurs, verpleegsters, secretaresses, boekhouders, dossierbeheerders, loketbediendes, poetsvrouwen. Uw medewerkers zijn mensen die zin hebben om voor uw bedrijf te werken. Vindt u dat de vorige zin voor u klopt?