Pleidooi van vakbeweging voor onafhankelijke financiering bedrijfsarts onnodig en onzinnig

Veel bedrijven hebben een preventiebeleid, het ziekteverzuim is laag en er zijn weinig bedrijfsongevallen

Pim Berkhout:
De discussie over het ziekteverzuim in Nederland is weer in alle hevigheid opgelaaid. Niet omdat het zo hoog is, want het is historisch laag met gemiddeld minder dan 4%. Wel omdat het tv-programma Zembla en een FNV meldpunt een aantal misstanden aan het licht hebben gebracht. Misstanden die inmiddels door de betrokken vakbonden, werkgeversorganisaties en beroepsverenigingen worden aangepakt.
Dat neemt niet weg, dat de verzuimbegeleiding in Nederland in het algemeen prima functioneert. En het systeem is zeker niet corrupt, zoals de FNV beweert. Het is eerder eenzijdig, omdat bijna alle activiteiten én kosten bij de werkgever terechtgekomen zijn. Het is juist die eenzijdigheid van de nieuwe sociale wetgeving, die maakt dat sommige werkgevers naar andere communicatievormen met verzuimende werknemers zoeken. Enkele dubieuze verzuimbureau’s en onbevoegde deskundigen hebben vervolgens voor zeer slechte beeldvorming gezorgd .

We hebben kennelijk niet goed door dat het sociale stelsel in Nederland behoorlijk is veranderd. Tot de jaren 80 van de vorige eeuw was het betrekkelijk simpel: werknemers en werkgevers betaalden premie voor de Ziektewet (ingevoerd in 1929!) en dat geld werd via de bedrijfsverenigingen uitgekeerd aan de zieke werknemer. De werkgever miste zijn werknemer natuurlijk wel, maar hoefde geen loon te betalen, dat nam de bedrijfsvereniging over. Omdat deze collectiviteit te weinig prikkels bood om het verzuim te beperken, liep het ziekteverzuim in Nederland eind jaren 80 zo hoog op, dat premier Lubbers uitriep: ‘Nederland is ziek’. Dat werd het startsein van een serie opeenvolgende wetten (in 1994 de Wet Terugdringing Ziekteverzuim, in 1996 de Wet Uitbreiding- en vervolgens de Wet Verlenging Loondoorbetalingverplichting bij Ziekte, 2004), die vooral de kosten van het verzuim bij de werkgever neerlegden. Het loon van de zieke werknemer wordt twee jaar doorbetaald, de werkgever betaalt de re-integratiekosten en als de arbeidsongeschiktheid langer duurt, betaalt de werkgever tot 12 jaar lang mee aan de arbeidsongeschiktheidsuitkering, zelfs als de betrokken werknemer al lang uit dienst is gegaan. Nederland is overigens het enige land ter wereld waar een werkgever zo’n verplichting heeft.

Niemand zal bestrijden, dat het arbo- en verzuimbeleid in het algemeen succesvol is: veel bedrijven hebben een preventiebeleid, het ziekteverzuim is laag en er zijn weinig bedrijfsongevallen. Het UWV houdt toezicht en legt sancties op als de werkgever en/of de werknemer te weinig aan re-integratie doen. En waar verschil van mening ontstaat biedt het UWV alle werknemers altijd toegang tot een volledig onafhankelijke, deskundige verzekeringsarts voor een zogenaamd deskundigenoordeel.

Het pleidooi van de FNV voor een onafhankelijke financiering van de bedrijfsarts is onnodig en onzinnig. Een geregistreerd bedrijfsarts is een volstrekt onafhankelijke deskundige. Dat is geborgd in de certificatie van zijn (arbo)dienst en in de gedragsregels van zijn BIG- en beroepsregister. Een loondienstverhouding met arbodienst of ander bedrijf verandert daar niets aan. Los van de afgelegde eed denkt elke arts na 12 jaar studeren wel na alvorens de professionele en ethische regels te overtreden. Iedereen, en dus ook de FNV, is vrij om tegen een bedrijfsarts die zich niet aan de beroepsregels houdt een klacht in te dienen bij officiële instanties.

Voor gecertificeerde arbodiensten geldt een nog strakker toezichtsysteem. Om gecertificeerd te worden en te blijven dient een gecertificeerde arbodienst te beschikken over klachten- en beroepsregelingen, die ongewenst gedrag van bedrijfsartsen effectief kunnen corrigeren en sanctioneren. Daarnaast is er een privacy protocol.

Natuurlijk is er ruimte voor verbetering. Eén daarvan lijkt mij de aanpak van beroepsziekten en -ongevallen. Werkgevers en werknemers kunnen hier beiden vaak geen kant op, omdat de WA-verzekeraar van bedrijven de neiging heeft via langdurige procedures partijen aan het lijntje te houden om maar niet uit te hoeven betalen. Een goede regeling voor het risque professionel ontbreekt in Nederland. Daarvoor dienen speciale centra te komen met specialisten die werknemers, werkgevers én verzekeraars kunnen helpen de vaak complexe dossiers vlot en goed af te handelen.

Pim Berkhout is directeur en geregistreerd bedrijfsarts van De Arbodienst.

Geplaatst in Actueel

FALKE & VERBAAN Effectieve organisaties sturen op gedrag

Wanneer u gebruikt maakt van deze site, accepteert u onze algemene voorwaarden en Cookie beleid. Teksten beschikbaar onder CC-BY-SA/GFDL | Copyright © 2000 - 2017