Het antwoord op iedere vraag

Wat is de vraag? Het antwoord lijkt in veel gevallen al vast te staan, duurzame inzetbaarheid. Uit de combinatie van ouderenbeleid, leeftijd- en levensfasebewust personeelsbeleid en termen als employabilit, vitaliteit en workability* ontstond plots het toverwoord ‘duurzame inzetbaarheid’.

Duurzame inzetbaarheid lijkt ondertussen het antwoord op alle vragen in het bedrijfsleven. Vragen die voortkomen uit een vergrijzende beroepsbevolking, een arbeidsgeneratie die meer waarde hecht aan zingeving in het werk en mindere economische vooruitzichten. De brede wortels zorgen ervoor dat er vanuit veel verschillende invalshoeken naar duurzame inzetbaarheid wordt gekeken. Wat valt er te leren van de verschillende invalshoeken en wat zijn de vragen waar duurzame inzetbaarheid antwoord op kan geven?

Vanuit een wetenschappelijk oogpunt staat duurzame inzetbaarheid (“sustainable employability”) met 70 artikelen in WorldCat Local** nog in de kinderschoenen. Ondertussen staat het wel op de agenda bij het ministerie van sociale zaken en werkgelegenheid, in 2012 publiceerden zij in samenspraak met 100 bedrijven het manifest duurzame inzetbaarheid. Een pompeuze titel, zeker aangezien in het hele document geen duidelijke definitie voor duurzame inzetbaarheid wordt genoemd. Zij kwamen niet verder dan de termen duurzame ondernemen, duurzaam leven en duurzame educatie, met een minieme beschrijving van de samenhang tot inzetbaarheid. Ook de succesfactoren die het ministerie signaleert (betrokkenheid, organisatie, gezondheid, ontwikkeling en “APK”) zijn in mijn optiek vooral randvoorwaarden, de kern komt niet eenduidig naar voren.

Het gevolg van het uitblijven van een eenduidige visie op het gebied van duurzame inzetbaarheid is het ontstaan van 1001 “waarheden”. Om er een paar te noemen: Duurzame inzetbaarheid stelt de mens weer centraal. Nu en in de toekomst kunnen functioneren. Tot op hoge leeftijd gezond en vitaal kunnen blijven doorwerken en de 6V’s (vertrouwen etc.) van duurzame inzetbaarheid. De vergaarbak heeft een oceanische omvang gekregen en lijkt maar met de getijden mee te deinen, volop in beweging zonder richting.

Duurzame inzetbaarheid wordt misschien wel gebruikt het antwoord op onze grootste angsten. Angst voor de vergrijzing, voor demotivatie, voor economische tegenspoed, inefficiënte productie, slecht werkgeverschap, lage productiviteit, allemaal verholpen door duurzame inzetbaarheid, vergelijkbaar met de genezende wonderkus van de moeders met opgroeiende kinderen.

Maar hoe kun je duurzame inzetbaarheid dan binnen een organisatie in zetten? Een rondje langs de zes business-cases van wederom het ministerie van sociale zaken en werkgelegenheid leert dat deze succesverhalen ieder hun eigen indicatoren voor duurzame inzetbaarheid hebben. Van verzuimpercentage, tot gezondheid van medewerkers, tot arbeidskwaliteit tot productiviteit. Deze indicatoren bepalen welke middelen een organisatie onder duurzame inzetbaarheid schaart. Ook dit levert geen eenduidig antwoord op wat duurzame inzetbaarheid binnen een organisatie is.

Misschien wordt de belangrijkste vraag rondom de nut of de noodzaak van duurzame inzetbaarheid dan wel: “Wat wil je met duurzame inzetbaarheid stimuleren?” Vanuit organisatieadviesbureaus, arbodiensten en casemanagementbureaus zijn talloze middelen beschikbaar die zo ongeveer allemaal onder duurzame inzetbaarheid geschaard worden. De vraag zou altijd leidend aan de oplossing moeten zijn, en daarmee lijkt succesvolle duurzame inzetbaarheid meer een kwestie van de juiste vraag stellen dan van het juiste antwoord of de juiste oplossing vinden.

Of het nu over verzuim, gezondheid, arbeidskwaliteit of productiviteit gaat, duurzame inzetbaarheid is geen lapmiddel deze vraagstukken op zal lossen. Als een additioneel instrument dat kwaliteit kan toevoegen bovenop het huidige instrumentenpalet kan duurzame inzetbaarheid wel een extra zetje in de gewenste richting geven. Een goede vraag maakt duurzame inzetbaarheid niet eenduidig meetbaar, maar het zorgt er wel voor dat je naar de juiste cijfers gaat kijken.

Duurzame inzetbaarheid is wat een organisatie er van maakt, of beter gezegd wat een organisatie er van nodig heeft. Duurzame inzetbaarheid is het antwoord op vele vragen, maar op één vraag verwacht ik voorlopig geen antwoord; “Wat is duurzame inzetbaarheid?” Het ligt in ieder geval niet als een standaard oplossing voor bedrijfsproblematiek in de kast. Het zal ontworpen en gemaakt moeten worden met en in de organisatie. En volgens mij begint dat altijd met… Wat is nu uw vraag?

Falke & Verbaan geeft u graag advies, neem contact op. Op 26 maart vindt de masterclass Duurzame Inzetbaarheid plaats, u kunt nog deelnemen, meer informatie vindt u hier.

*CNV vakmensen: notitie duurzame inzetbaarheid

**Een online bibliotheek voor wetenschappelijke artikelen (ter vergelijking, de zoekopdracht verzuim (absenteeism) levert 36896 artikelen op)

Geplaatst in Actueel

FALKE & VERBAAN Effectieve organisaties sturen op gedrag

Wanneer u gebruikt maakt van deze site, accepteert u onze algemene voorwaarden en Cookie beleid. Teksten beschikbaar onder CC-BY-SA/GFDL | Copyright © 2000 - 2017