Discussie arbeidsgerelateerde zorg komt goed op gang

Onlangs stuurde Minister Asscher zijn brief aan de Tweede Kamer waarin hij met een reactie komt op het SER-advies Toekomst Arbeidsgerelateerde Zorg (TAZ). Hoewel het SER-advies zeer verdeeld was, komt de minister toch met duidelijke uitspraken. Voor uw gemak zetten we deze hieronder kort op een rij.

Allereerst onderstreept Asscher het belang van preventie en duurzame inzetbaarheid bij arbeidsgerelateerde zorg. Daarna bevestigt hij de situatie met het onderscheid tussen maatwerk en vangnet zoals deze op basis van de Arbowet van 2005 gegroeid is. De Maatwerkregeling en de Vangnetregeling blijven dan ook intact. Sterker nog de minister acht, en dat geeft hij duidelijk aan op grond van het SER-advies, een stelselwijziging ongewenst. Dit is goed nieuws voor de vele organisaties die graag vanuit eigen regie de aanpak rondom verzuim en inzetbaarheid willen vormgeven. En goed nieuws voor zelfstandige bedrijfsartsen en maatwerkdienstverleners zoals Immediator. De minister heeft wel geconcludeerd dat er meer toezicht op een correcte toepassing van de maatwerkregeling verwacht mag worden.

Sectorale & regionale initiatieven
In zijn brief spreekt de minister steun uit voor regionale en sectorale initiatieven om te komen tot een betere arbeidsgerelateerde zorg met een grotere betrokkenheid van sociale partners. Deze steun zal niemand verbazen. Dat sectorale afspraken in CAO-verband in het huidige sociale klimaat onder druk staan is een feit. Dit blijkt ook uit het recente besluit van Bouwend Nederland om zich terug te trekken uit Arbouw. Dat daarmee het belang van sectorale samenwerking en collectieve afspraken is verdwenen, lijkt niet aan de orde. Men komt niet tot zaken doordat het sociale klimaat verslechtert en de bonden niet moderniseren, of zelfs syndicaliseren zoals men dat in België noemt, in de ogen van de werkgevers. Daarmee is de polder of vernieuwing in de polder even uit beeld.

In de brief vallen twee dingen ons op:
De minister komt met een ‘second opinion’ regeling om de mogelijkheid te geven aan werknemers die het advies van de bedrijfsarts niet vertrouwen. Deze second opinion regeling is in de afgelopen periode in het nieuws sterk belicht. Wat de positie en reikwijdte is van deze second opinion ten opzichte van het deskundigenoordeel van het UWV is niet duidelijk. Daar komt bij dat veel arbodiensten en maatwerkdienstverleners al een dergelijke regeling intern georganiseerd hebben. Dit is kennelijk in de ogen van de minister onvoldoende. Wellicht zijn meer uitgewerkte kaders van de second opinion binnenkort terug te vinden in het wetsvoorstel. Tot die tijd zal er enige onduidelijkheid blijven. Kostenstijging en juridisering zijn in onze ogen wel risico’s die hier op de loer liggen.

2. In de SER-adviesaanvraag en in het SER-advies wordt veel aandacht besteed aan de onbekendheid van de curatieve zorg met thema’s die betrekking hebben op arbeid, gezondheid en verzuim. Dit is voor ons absoluut herkenbaar. Het is jammer dat de Minister dit enerzijds onderkent, maar anderzijds niet met concrete maatregelen komt om de communicatie tussen beroepsgroepen te verbeteren door hier een wettelijke basis aan te verbinden. Wij hebben eerder geadviseerd om een informatieplicht in te voeren waardoor bedrijfsartsen niet van noodzakelijke informatie verstoken blijven of hier te lang op moeten wachten. Dit zou ook de communicatie versterken en het wederzijds begrip. Zoals vanouds wordt dit helaas weer aan de goede intenties van de beroepsorganisaties overgelaten. Er zal dus niet veel veranderen. Een gemiste kans om de informatie-uitwisseling voorgoed te verbeteren.

Verder is de brief van Minister Asscher een bevestiging van de huidige marktsituatie en is gelukkig de vrije toegang tot de bedrijfsarts binnenkort weer overal wettelijk geregeld.

Loondoorbetaling op de schop?
Zijn hiermee stelselwijzigingen helemaal van de baan? Dat lijkt toch zeker nog niet het geval. Inmiddels heeft de minister namelijk ook aan het CPB gevraagd of zij de financiële consequenties door willen rekenen van een eventuele beperking van de loondoorbetalingsverplichting tot 1 jaar. Mogelijk komt er daarna een collectieve basisregeling voor arbeidsongeschiktheid voor werkenden. Met als grote vraag wie deze regeling gaat uitvoeren en betalen.

In maart of april komt het CPB met cijfers. MKB Nederland kan hier echter niet op wachten en publiceerde afgelopen periode een brief aan premier Rutte met een reeks van voorstellen om de kosten en de risico’s met betrekking tot verzuim, arbeidsongeschiktheid en ontslag voor het MKB te verlagen.

Opvallend is dat ze daarbij de loondoorbetaling willen verkorten tot 1 jaar en de werknemers de helft van de premie willen laten betalen en de kosten met betrekking tot sportongevallen volledig bij de werknemer willen leggen. MKB Nederland gebruikt als argument dat werkgevers geen mensen meer in dienst willen nemen vanwege deze risico’s. Waartegen zij zich overigens kunnen verzekeren. En daar zit hem nu de kneep. De premies voor die verzekeringen zouden wel eens kunnen stijgen omdat de WIA-instroom groter wordt. Dan zullen nog meer bedrijven teruggaan naar de WIA-verzekering bij UWV. En dan stijgen de collectieve lasten weer.

Het is dan ook niet verwonderlijk dat Minister Asscher in eerste instantie op zijn zachtst gezegd niet enthousiast reageerde op de voorstellen van MKB Nederland. Overigens hebben de werkgevers wel een punt met betrekking tot een aantal negatieve gevolgen van recente wetswijzigingen zoals de transitievergoeding voor seizoenswerkers en de BeZaVa. Dat de regeldruk slecht is voor de economie is ook een feit. In het kielzog van deze voorstellen zal dan ook opnieuw een stelseldiscussie gevoerd gaan worden.

De volgende ronde is dus nu al begonnen en die zal wel eens tot na de volgende kabinetsformatie kunnen duren. Voorlopig is het goed om te constateren dat de verworvenheden van 20 jaar privatisering worden erkend. We hebben in Nederland een historisch laag verzuimpercentage en verre van slechte arbeidsomstandigheden, maar wel een aantal verbeterpunten op het gebied van preventie en registratie van beroepsziekten. De vrije toegang tot de bedrijfsarts wordt nu weer in ere hersteld. De brief van de minister zal ondanks een aantal nog niet uitgewerkte punten zoals hierboven gesignaleerd, een positieve impuls geven aan marktpartijen en hopelijk ook aan sociale partners om te investeren in sectorale en regionale goedwerkende initiatieven. Misschien zijn er nog betere alternatieven voor het MKB te bedenken dan de klok terug zetten en weer terug te gaan naar een situatie van een jaar loondoorbetaling of minder. Zijn we nu alweer vergeten waarom we daar van afgestapt zijn toen? Jawel, ook omdat de kosten voor verzuim te hoog waren!

Reijer Pille, directeur Falke & Verbaan en Dianne van der Putte, directeur Immediator

Klik hier voor de complete brief.

Geplaatst in Actueel

FALKE & VERBAAN Effectieve organisaties sturen op gedrag

Wanneer u gebruikt maakt van deze site, accepteert u onze algemene voorwaarden en Cookie beleid. Teksten beschikbaar onder CC-BY-SA/GFDL | Copyright © 2000 - 2017